Μαστογραφία και προσυμπτωματικός έλεγχος: τι χρειάζεται να γνωρίζουμε
Τι είναι ο προσυμπτωματικός έλεγχος, πώς λειτουργεί το εθνικό πρόγραμμα δωρεάν μαστογραφίας και πότε ένα νέο σύμπτωμα χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος στοχεύει να εντοπίσει τον καρκίνο του μαστού πριν εμφανιστούν συμπτώματα, όταν οι θεραπευτικές επιλογές είναι συχνά περισσότερες και αποτελεσματικότερες.
Η μαστογραφία είναι η βασική εξέταση πληθυσμιακού ελέγχου. Δεν είναι το ίδιο με τη διαγνωστική διερεύνηση: η πρώτη γίνεται προληπτικά σε γυναίκες χωρίς συμπτώματα, ενώ η δεύτερη οργανώνεται όταν υπάρχει εύρημα, ενόχληση ή αυξημένος ατομικός κίνδυνος.
Τι προσφέρει ο προσυμπτωματικός έλεγχος
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επισημαίνει ότι η έγκαιρη ανίχνευση και η έγκαιρη ολοκλήρωση της διάγνωσης και της θεραπείας μειώνουν τη θνησιμότητα από τη νόσο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι συστάσεις υποστηρίζουν οργανωμένα προγράμματα με ψηφιακή μαστογραφία ή ψηφιακή τομοσύνθεση για τις κατάλληλες ηλικιακές ομάδες.
Καμία εξέταση δεν είναι τέλεια. Μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες λήψεις, υπερηχογράφημα ή άλλη διερεύνηση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος. Αντίστοιχα, ένα νέο σύμπτωμα χρειάζεται αξιολόγηση ακόμη και αν μια πρόσφατη μαστογραφία ήταν φυσιολογική.
Το εθνικό πρόγραμμα «Φώφη Γεννηματά»
Στην Ελλάδα, το εθνικό πρόγραμμα πρόληψης για τον καρκίνο του μαστού απευθύνεται σε γυναίκες ηλικίας 45 έως 74 ετών. Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, περιλαμβάνει δωρεάν ψηφιακή μαστογραφία και, όταν υπάρχει εύρημα, δωρεάν υπερηχογράφημα και ιατρική επίσκεψη.
- Με ενεργή άυλη συνταγογράφηση: οι δικαιούχες λαμβάνουν ενημερωτικό SMS με το παραπεμπτικό.
- Χωρίς άυλη συνταγογράφηση: μπορούν να απευθυνθούν σε συμμετέχον κέντρο με τον ΑΜΚΑ τους, χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
- Για πληροφορίες και συμμετέχοντα κέντρα: είναι διαθέσιμη η επίσημη πύλη mastografia.gov.gr.
Κάθε γυναίκα δεν έχει το ίδιο πλάνο
Η ηλικία είναι ένας βασικός οδηγός για τα οργανωμένα προγράμματα, όμως δεν είναι ο μόνος. Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό, γνωστή κληρονομική μετάλλαξη, προηγούμενη ακτινοθεραπεία στον θώρακα ή άλλα ευρήματα μπορεί να απαιτούν νωρίτερη έναρξη, διαφορετική συχνότητα ή συμπληρωματικές εξετάσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι, σε γυναίκες με ιδιαίτερα πυκνούς μαστούς, μπορεί να εξετάζεται η μαγνητική τομογραφία όταν είναι ιατρικά κατάλληλη. Η επιλογή αυτή δεν είναι γενικός κανόνας και αποφασίζεται εξατομικευμένα από την ιατρική ομάδα.
Πριν από το ραντεβού
- Έχουμε μαζί προηγούμενες μαστογραφίες ή υπερηχογραφήματα, ώστε να μπορεί να γίνει σύγκριση.
- Ενημερώνουμε το κέντρο για εγκυμοσύνη ή πιθανότητα εγκυμοσύνης, για εμφυτεύματα και για σημαντικό οικογενειακό ή ατομικό ιστορικό.
- Αναφέρουμε κάθε νέο σύμπτωμα αντί να θεωρήσουμε ότι καλύπτεται αυτομάτως από τον προληπτικό έλεγχο.
- Ζητάμε σαφείς οδηγίες για το πότε και πώς θα λάβουμε το αποτέλεσμα και ποιο είναι το επόμενο βήμα, αν χρειαστεί.
Τι να κρατήσουμε
Η μαστογραφία είναι ένα σημαντικό εργαλείο, αλλά λειτουργεί καλύτερα μέσα σε ένα οργανωμένο σύστημα που εξασφαλίζει πρόσβαση, σωστή ερμηνεία και έγκαιρη συνέχεια όταν υπάρχει εύρημα.
Επίσημες πηγές
- Υπουργείο Υγείας: Δωρεάν μαστογραφία για τις ηλικίες 45 έως 74 ετών
- ΕΟΠΥΥ: Πρόληψη του καρκίνου του μαστού
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή: σύσταση για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου
- Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας: Breast cancer
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή ιατρού.